Ban Kulin

Izvor: Wikipedia Rojalista
Idi na: navigacija, traži
BanKulin Infobox 0.jpg

Ban Kulin Konstantinac (mađ.-grč. Kalamanos Konstantinos[1]) je bio unuk mađarskog kralja Kálmána (1095-1116)[2] i po majci član Bizantske Imperijalne Porodice, te drugi suvereni vladar države Bosne[3]. Prema mađarskim dvorskim istoričarima kao najpouzdanijim izvorom u ovom slučaju[4], na čelo države došao je naslijedivši svog oca mađarskog princa-pretenda (sina kralja Kálmána od Mađarske) i osnivača srednjovjekovne bosanske države, Vicekralja i Bana Borića (lat. "Banus Culinus, Borichii filius", "Ban Kulin, sin Borićev")[5].

Prethodno guvernersko iskustvo sticao je na položaju carskog upravnika-namjesnika bizantske provincije Cilicije u kopnenom zaleđu Kipra, današnja Turska.

Bizantski namjesnik Provincije Cilicije

Kulinova majka je bila bizantska princeza Anna Komnena Dukain a brat Kalman Sztefan[6][7] Godine 1163 car Manuel I Komnen je postavio Kalmana Konstantinca za guvernera bizantske provincije Cilicije (kopneno zaleđe Kipra, u današnjoj Turskoj).[8] Godine 1170 Kalman gubi provinciju pred trupama armenskog princa Mleha od Cilicije.

Preuzimanje Banovine Bosne

Iako je uz pomoć raspoloživih carskih trupa lako mogao povratiti Ciliciju[9], saznavši da mu je otac na samrti ipak se u žurbi vraća u Bosnu koju će naslijediti postavši njen drugi ban, uzevši bosnizirano vladarsko ime Kulin. Tako se kao zvanični guverner Cilicije zadnji put pominje 1173, pa je to vjerovatno godina Borićeve smrti u kojoj je Kulin preuzeo vladavinu nad Bosnom.

Prema hronici pisca i svećenika fra Ivana Franje Jukića, iz XIX vijeka, Borić je vladao Bosnom od 1141-1168[10], pa je od nastojanja 1163-1168 da se Borića zbaci s vlasti, do povratka njegovog sina Princa Kulina sa guvernerske službe iz Cilicije 1170 odnosno smrti Borićeve 1173, u Bosni bio period interregnuma, sve dok 1180 Kulina nije priznao i Rim nakon sređivanja geopolitičkih prilika.

Iako je prema popularnom romantičarskom ubjeđenju Kulin bio rodonačelnik odnosno otac bosanske državnosti, to vjerovanje je istorijski netačno i pravno neutemeljeno, pošto je Kulin do najvišeg položaja u Bosni došao direktnim (paternalno tj. po muškoj liniji) nasljeđivanjem titula i vlasti od svog oca, prvog bosanskog Bana Borića.



Vladarske titule
Prethodnik:
Princ Thoros II Armenski
Vicekralj Cilicije
1163-1170
Nasljednik:
Ban Stjepan 1204-1232
Prethodnik:
Ban Borić
Ban Bosne
1173-1204



Takođe pogledajte


Reference